Модель емес, міндет маңызды: Solva автокредит беруді ЖИ көмегімен қалай өзгертуде

ЖСН-нен қол қоюға дейін: жасанды интеллект арқылы көлік бағалауды жеделдету жолы

Қазан айында Solva автокөлік кепілімен кредит алуға 4 000-нан астам өтінім қабылдады. Клиент саны артқан сайын, құжат ресімдеудегі әрбір жасалған артық қадам уақыт пен табысты жоғалтумен тең. Осы мәселені шешу үшін компания қарыз берудің жаңа біртұтас процесін әзірлеп жатыр. Оның алғашқы кезеңінде клиентке тек ЖСН-і мен телефон нөмірін енгізу жеткілікті.

Ұзақ сауалнаманың орнына екі-ақ деректі ұсыну, жүйенің автокөліктер туралы ақпаратты қайдан алатыны, жасанды интеллектіге негізделген ауқымды жобалар неліктен код жазу басталмай тұрып-ақ қабылданбай қалатыны, көлікті бағалау барысында нейрожелі адамнан қай тұста осалдық танытатыны туралы Solva CEO-сы Павел Кравченко айтып берді.

Алдын ала іріктеу: ЖИ енгізудің басты шарты

Solva компаниясында жасанды интеллектіні енгізу ең заманауи тілдік модельді таңдаудан емес, бизнестегі осал тұстарды анықтаудан басталады. Әрбір бастама ішкі AI Club-тың қатаң іріктеуінен өтеді. Жобаны мақұлдау үшін оның нақты ішкі тапсырыс берушісі, қолдану аясы шектеулі және нәтижесін бағалаудың түсінікті тәсілі болуы керек. Бұл талаптар орындалмаса, технологиялық идея қаншалықты тартымды көрінсе де, жоба код жазу басталмай тұрып тоқтатылады.

«Мысалы, біз құжат айналымын интеллектуалды басқарудың ауқымды тұжырымдамасын талқыладық. ЖИ құжаттардан үлгілерді іздеп, хаттамалардағы қайшылықтарды анықтап, оларды заңнамамен салыстыру керек еді. Тұжырымдама тұтас әрі жүйелі болғанымен, оны іске қосуға келісім бермедік. Мұның себебі технологияда емес, басқару тәсілінде: жоба тым көп процесті нақты мақсатсыз қамтыды. Командаға оны нақты қолданбалы міндеттерге бөліп, содан кейін ғана әзірлеу мәселесіне қайта оралу тапсырылды», – дейді Павел Кравченко.

Мұндай тәсіл технологияның нақты міндеттерді шешуіне мүмкіндік береді. Сонымен қатар, аса маңызды процестерде жасанды интеллект адамның орнына шешім қабылдамайды: негізгі ережелер кодта нақты бекітіледі, ал соңғы шешімді мамандар қабылдайды.

Сауалнаманың орнына екі дерек: алгоритм қай тұста, адам қай тұста жұмыс істейді?

Компания клиенттерге қызмет көрсету барысында да осы ұстанымды басшылыққа алады: технологияны тек жұмысты нақты әрі өлшенетін деңгейде жылдамдатуға мүмкіндік берген жағдайда ғана енгізеді. Қазір Solva автокөлік кепілімен кредит беруді басынан аяғына дейін қайта құрып жатыр. Жаңа процесс деректерді қолмен енгізу қажеттілігін барынша азайтуға бағытталған: клиентке тек ЖСН-і мен телефон нөмірін көрсету жеткілікті. Қалған мәліметтерді жүйе өзі жинайды: цифрлық құжаттар сервисі арқылы клиентке тиесілі автокөліктердің тізімі алынады, ал олардың техникалық сипаттамалары мемлекеттік дерекқорлардан жүктеледі.

Қаржыландыру лимитін де жүйе автоматты түрде есептейді. Ол үшін өзекті хабарландырулардағы ұқсас көліктердің нарықтағы орташа бағасын негізге алады. Несие бес жылға дейінгі мерзімге 20 млн теңгеге дейін беріледі. Сонымен қатар калькулятор клиентке кредит бойынша төленетін жалпы соманы және артық төлем мөлшерін бірден көрсетеді.

Кепілге қойылатын автокөлікті тексеру де цифрлық форматқа көшіріледі. Жоспар бойынша, қарыз алушы көлікті тек қосымшадағы камера арқылы түсіруі керек. Галереядан дайын суреттерді жүктеу мүмкіндігі бұғатталады. Бейне арқылы верификациялау мен VIN-кодты салыстыру алаяқтықтың алдын алуға бағытталған қосымша тексеру құралдары ретінде қарастырылады. Ал түнгі түсірілім сапасын автоматты жарықтандыру детекторы арқылы бақылау ұсынылып отыр. Дегенмен бағалаудың объективтілігін қамтамасыз ету үшін түсірілген материалдар 3–4 верификатор арасында бөлінеді. Яғни кепілге қатысты шешімді бір ғана маман немесе бір нейрожелі жеке қабылдамайды.

«Біз үшін жасанды интеллект жылдамдықты қамтамасыз етуі керек. Оның жасырын шешімдерді қабылдайтын «қара жәшікке» айналуына жол жоқ. Барлық негізгі ережелерді өнімді іске қоспай тұрып енгіземіз, – деп түсіндіреді Павел Кравченко. – Мысалы, төлем қабілеттілігіне қойылатын нормативтер мен борыш жүктемесінің шекті коэффициенті модель арқылы емес, ішкі регламенттермен белгіленеді. Егер жүйе екі көліктің иесіне әртүрлі қаржыландыру лимитін мақұлдаса, бұл есептің мәні әрдайым құжатталып, қарыз алушыға интерфейс арқылы ашық түсіндіріледі».

Алгоритмдерде де, өнімнің өзінде де айқындық сақталады. Компания клиентке қосымша қызметтерді міндеттеп ұсынудан бас тартады: деректерді өңдеуге келісім алдын ала белгі қоймай-ақ SMS арқылы расталады. Ал КАСКО сақтандыруы немесе карта шығару қызметтері клиентке тек өз таңдауы бойынша қосымша опция ретінде ұсынылады.

Интерфейсті сынақтан өткізу: әзірлеу үдерісін басқарудағы көрсеткіштердің рөлі

Кредит берудің жаңа біртұтас үдерісі әзірге жобалау кезеңінде. Алғашқы кезеңдерде оның ішкі архитектурасы мықты деп танылғанымен, тым ұзақ екені анықталды. Сондықтан қазір команда алға қойған негізгі мақсат – үдерістің ұзақтығын екі есе қысқарту.

Дайын өнімді қайта жасап шығаруға ресурстарды жұмсамау үшін Solva компаниясында ішкі Mockup Club форматы қолданылады. Команда болашақ интерфейстің интерактивті макетін әзірлеп, әзірлеушілер код жазуға кіріспей тұрып, оны түрлі бағыттардың басшыларымен бірге талқылайды. Осындай кездесулерде күрделі терминдер қарыз алушыға түсінікті тілге бейімделеді. Мысалы, «одометр» термині түсінікті «пробег» сөзімен алмастырылып, автокөлікті міндетті түрде суретке түсіру саны барынша азайтылды.

Осы үдерісті бақылау үшін тереңдетілген аналитика жүйесі де әзірленіп жатыр. Ол клиенттің әрбір әрекетін қадағалайды: экрандардан өтуге кеткен уақытты, клиенттердің өтінімді қай кезеңде толтыруды тоқтататынын, жүйеден шығу себептерін, тіпті SMS-құпиясөзді енгізу әрекеттерінің санын да тіркейді. Барлық болжамдар A/B-тесттер арқылы тексеріліп, нәтижелері апта сайынғы есептерде жинақталады.

«Біз әзірлеуді қай нейрожеліні немесе модельді енгіземіз деген сұрақтан бастамаймыз. Ең алдымен, клиент жолындағы қай қадам артық екенін және оны қалай өлшеуге болатынын анықтаймыз. Технология кейін пайдаланылады және тек күнделікті қайталанатын жұмысты азайтып, үдерісті шынымен жеделдете алатын тұстарда ғана қолданылады», – дейді Павел Кравченко.

Осы тәсілдің нәтижесінде жасанды интеллект сәнге емес, нақты міндеттерді шешетін жұмыс құралына айналады. Ол шағын бизнеске банктік бюрократиясыз, жылдам әрі ашық, нақты көрсеткіштерге негізделген қаржыландыру жүйесін құруға мүмкіндік береді.

Қаржыландыру бойынша серіктестік бағдарламаларды «ОнлайнКазФинанс» МҚҰ (Solva) қарыз алушылардың меншігіндегі мүлікті кепілге ала отырып, 06.03.2023 ж. № 02.21.0004.М ҚР ҚНРДА лицензиясына сәйкес ұсынады).